Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde görev yapan eğitim-öğretim hizmetleri sınıfı dışındaki personelin il içi isteğe bağlı yer değişikliği işlemleri, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir. Ancak yıllardır süregelen uygulamalar göstermektedir ki mevcut sistem, birçok ilde çalışanların il içi yer değişikliği hakkını etkin şekilde kullanmasını engellemekte ve süreci adeta bir “yer değiştirmeme” sistemine dönüştürmektedir.
Personelin yoğun olarak tercih ettiği il merkezleri ve merkez ilçelerde boş kadrolar bulunmasına rağmen bu kadroların önemli bir kısmı tercihe açılmamakta, bazı unvanlarda ise yıllardır hiç boş kadro gösterilmemektedir. Son dönemde birçok ilde yayımlanan boş kadro listeleri bu durumu bir kez daha teyit etmektedir.
Nitekim Muş ilinde yayımlanan boş kadro listesi, il içi yer değişikliği sistemindeki sorunu açıkça ortaya koymuştur. Toplam 72 boş normun buluğu ilde, yalnızca 8 kadroya yer değiştirme imkânı sağlanmıştır. Söz konusu 8 kadronun tamamı da yalnızca şef unvanı için açılmıştır. Bu ilde görev yapan memur ve hizmetlilerin il içi yer değiştirme hakları ellerinden alınmıştır. Yönetmelikle kazanılan bu hak illerde yöneticinin inisiyatifine bırakılmış fiili olarak yer değişikliği engellenmiştir.
Bu tablo, il içi yer değişikliğinin çalışanların taleplerini karşılamaktan uzak olduğunu ve birçok ilde uygulamanın “yer değiştirme” değil “yer değiştirememe” sonucunu doğurduğunu göstermektedir.
TEÇ-SEN olarak çözüm önerilerimiz şunlardır:
✅ Kontenjan Artırımı ve Şeffaflık: İl içi yer değişikliği kapsamında boş bulunan kadroların en az %50’si ilana çıkarılmalı, hangi kadroların hangi gerekçeyle ilana açıldığı veya açılmadığı şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
✅ Merkezi Sistem Uygulaması: İl içi yer değişikliği işlemleri, öğretmenlerimizde olduğu gibi Bakanlık tarafından merkezi olarak yürütülmeli; başvuru, tercih ve atama işlemleri MEBBİS üzerinden oluşturulacak merkezi bir dijital sistem aracılığıyla gerçekleştirilmelidir.
✅ Zincirleme Yer Değişikliği Modeli: Yer değişikliği sonucu boşalan kadrolar sistem tarafından anlık olarak değerlendirilmeli ve tercihe açılarak daha fazla personelin yer değişikliği hakkından yararlanması sağlanmalıdır.
✅ Standart Uygulama Kılavuzu: Valilikler arasında uygulama farklılıklarını ortadan kaldırmak amacıyla tüm illerde uygulanacak bağlayıcı, ayrıntılı ve standart bir uygulama kılavuzu hazırlanmalıdır.
✅ Norm Kadro Güncellemesi: Yer değişikliği süreci başlamadan önce okul ve kurumların norm kadro durumları güncellenmeli, gerçek ihtiyaçlar doğrultusunda boş kadrolar belirlenerek ilana çıkarılmalıdır.
✅ Becayiş Hakkının Tanınması: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile kamu görevlilerine tanınan karşılıklı yer değiştirme (becayiş) hakkı, Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik’e eklenmeli ve eğitim çalışanlarının bu haktan yararlanabilmesi sağlanmalıdır.
📣 Yer değişikliği bir ayrıcalık değil, çalışanların mevzuattan kaynaklanan hakkıdır. İl içi yer değişikliği sistemi; çalışanların beklentilerini karşılayan, şeffaf, adil ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmalıdır. TEÇ-SEN olarak eğitim çalışanlarımızın taleplerini dile getirmeye, çözüm önerilerimizi ilgili mercilerle paylaşmaya ve sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz.