Ben bu memleketin toprağına bakıyorum bugün. Bir zamanlar bereketiyle övündüğümüz o toprağa… Çiftçinin avucunda çatlayan, alnındaki terle sulanan, soframıza ekmek diye gelen toprağa.
Şimdi çiftçi tarlasının başında hesap yapıyor. Tohumu hesaplıyor, gübreyi hesaplıyor, mazotu hesaplıyor. Sonra mahsulünü kaça satacağını düşünüyor ve başını eğiyor. Çünkü daha tohumu toprağa düşmeden borcu düşmüş omzuna.
Bir yanda ürettiğinin karşılığını alamayan çiftçi, öte yanda pazarda filesini dolduramayan insan… Aralarında ne çok mesafe var, ne çok hesap, ne çok suskunluk!
Söyleyin bana: Toprağı işleyenin yüzü gülmüyorsa, sofrayı kuranın karnı doymuyorsa, buna kim bereket diyecek?
Ben siyasete de bakıyorum.
Birbirini dinlemeyen kürsülere, birbirine öfkeyle çevrilen yüzlere bakıyorum. Her seçim zamanı yeniden hatırlanan köylere, çalınan kapılara, sıkılan ellere… Sonra aynı kapının ardında ertesi gün ne piştiğini sormayanlara bakıyorum.
İnsanları birbirinden korkutarak memleket yönetilmez! Komşuyu komşuya düşman ederek adalet kurulmaz! Bir annenin derdi hangi partiye oy verdiğinden önce gelmiyorsa, orada siyaset halkın sesini duymuyor demektir.
O annenin feryadını duyuyor musunuz?
Çocuğu okuldan geliyor; karnı aç, üstü başı yorgun. Anne, tencerenin kapağını kaldırırken bir kez daha düşünüyor: Bunu yarına nasıl yetireceğim? Kendine az koyuyor, çocuğuna çok. O çok dediği de ancak bir tabak…
Baba akşam eve dönüyor. Kapıyı açmadan önce cebindeki parayı sayıyor. Elektrik faturası masanın üstünde, kira günü yaklaşmış. Çocuğu bir şey istiyor; baba kızmıyor, bağırmıyor. Yalnızca gözlerini kaçırıyor.
İşte o an, bir insanın omzuna yalnızca geçim yükü binmiyor. Karşılayamadığı her ihtiyaçla birlikte mahcubiyet de biniyor. Oysa utanması gereken, emeğiyle evini geçindirmeye çalışan o baba değil!
Gençlere bakın.
Bir kısmı sabahlara kadar ders çalışıyor, bir kısmı gündüz çalışıp gece okuyor. Diploma alıyor, iş arıyor, cevap bekliyor. Bulduğu işin ücretiyle kira ilanlarına bakıyor; sonra ilanları kapatıyor. Bir gelecek kurmak istiyor: Kendi evinde yaşamak, sevdiği işi yapmak, belki bir aile kurmak… Bunların hangisi bir genç için fazla?
Sonra emekliye bakın.
Yıllarca çalışmış. Sabahın karanlığında işine gitmiş, primini ödemiş, memleketin yüküne omuz vermiş. Şimdi maaşını aldığı gün borçlarını çıkarıyor; kalanla ayı tamamlamaya çalışıyor. Pazarda fiyat sorup sessizce uzaklaşıyor.
O insan lütuf istemiyor. Emeğinin karşılığını, onuruyla yaşayacağı bir ömrü istiyor.
Biz adaleti büyük isimlerle anlatmayı severiz. Hz. Ali’yi, Hz. Ömer’i anarız; Hacı Bektaş’ı, Ahi Evran’ı, Şeyh Edebali’yi, Fatih’i anarız. Onların hatırasına saygı gösterdiğimizi söyleriz.
Ama bir ismi anmak kolaydır. Zor olan, o ismin yanına kendi davranışını koyup bakmaktır.
Terazinin doğru tartıp tartmadığına bakmaktır. Yetkiyi elinde tutanın hesabını vermesidir. Yoksulun derdini kürsüde anlatmak değil, o derdi azaltacak işi yapmaktır.
Bugün bu memlekette kimse annelerin feryadına alışmasın. Kimse babaların eğilen başını kader diye göstermesin. Gençlerin bekleyişini sabırsızlık, emeklinin açlığını tasarruf diye adlandırmasın.
Ve kimse, bütün bunları görüp susarken, adaletten kendine pay çıkarmasın.
Çünkü bir memleketin vicdanı nutuklarda değil; çiftçinin tarlasında, işçinin, memurun, çalışanın ücretinde, çocuğun beslenme çantasında, emeklinin sofrasında görünür.
Gelin, önce oralara bakalım.
Sonra hep birlikte soralım:
Bu sofrada herkese yer var mı?